وبلاگ

اتوکلاو/autoclave

 

احتمالاً اصطلاح “اتوکلاو” را شنیده اید ، اما اتوکلاو برای چه استفاده می شود؟ اگر نسبتاً با اتوکلاو آشنا هستید ، احتمالاً فقط به استفاده از آنها در یک زمینه خاص فکر می کنید. در حقیقت ، تعداد قابل توجهی از برنامه های کاربردی برای فناوری اتوکلاو و گزینه های متعددی برای کارایی بیشتر اتوکلاوها وجود دارد.

اتوکلاو را دستگاه ضدعفونی کننده بخار نیز می نامند که نخستین بار توسط چارلز چمبرلند در سال 1879 اختراع شد ، اگرچه پیش ماده معروف به هضم کننده بخار توسط دنیس پاپین در سال 1679 ایجاد شد.

اتوکلاو مخزن بزرگی است که تحت فشار قرار گرفته و به دمای بالا می رسد و معمولاً استوانه ای هستند زیرا شکل گرد بهتر قادر به مقاومت در برابر فشارهای زیاد است. اتوکلاوها برای نگهداری وسایلی که درون آن قرار می گیرند و سپس درب آن مهر و موم می شود ، طراحی شده است. در واقع ، کلمات “auto” و “clave” به معنی قفل کردن خودکار هستند.

 

 

• دما

بسته به اندازه بار و محتویات ، از بسیاری از اتوکلاوها برای استریل تجهیزات و لوازم استفاده می شود و آنها را در معرض بخار اشباع تحت فشار در 121 درجه سانتیگراد (250 درجه فارنهایت) قرار می دهید.

بر اساس استاندارد در دمای 121 درجه سانتیگراد و فشار 1/2 بار ابزارآلات باید حداقل به مدت 15 دقیقه ، تحت فرآیند استریلیزاسیون قرار گیرند و در دمای 134 درجه سانتیگراد و فشار ‌2/1 بار مدت زمان استریلیزاسیون حداقل 3 دقیقه است.

 

• اتو کلاو در کجا کاربرد دارد؟

•اتوکلاوها یک روش فیزیکی برای ضد عفونی و استریل سازی ارائه می دهند. آنها با ترکیبی از بخار ، فشار و زمان برای از بین بردن میکروارگانیسم ها و هاگ ها در دما و فشار بالا کار می کنند و برای ضد عفونی کردن برخی از زباله های بیولوژیکی و استریل کردن محیط ، ابزار و وسایل آزمایشگاهی استفاده می شود. زباله های پزشکی تنظیم شده که ممکن است حاوی باکتری ، ویروس و سایر مواد بیولوژیکی باشند توصیه می شود قبل از دفع با اتوکلاو غیرفعال شوند

•به منظور از بین بردن باکتری موادی که قرار است مورد استریلیزاسیون قرار بگیرند استفاده می‌شود که از جمله موادی که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد؛ محیط کشت، لوله‌های آزمایش، سوزن ها، ظروف و … می‌شود نام برد.

•اتوكلاوها در كاربردهای پزشكی برای انجام استریلیزاسیون و در صنایع شیمیایی برای ترمیم پوشش ها و جوشاندن لاستیك و سنتز گرمابی استفاده می شوند. اتوکلاو های صنعتی در مصارف صنعتی خصوصاً در ساخت کامپوزیت استفاده می شوند.

 

 

انواع اتوکلاو:

 

اتوکلاو کلاس N:

اتوکلاو کلاس N پایین ترین کلاس این دستگاه است. طبق استاندارد اروپا EN 13060 ، از سال 2004 فقط به عنوان یک واحد کمکی می توان از آن استفاده کرد. استریلیزر این کلاس پمپ خلا ندارد (که در اتوکلاوهای کلاس بالاتر وجود دارد) ، بنابراین فقط ابزارهایی با ساختار جامد را می توان در چنین دستگاهی استریل کرد. همچنین امکان استریل کردن کارتریج های توخالی یا متخلخل و یا موارد موجود در بسته ها وجود ندارد. دستگاه های ضدعفونی کننده کلاس N نیز برخلاف اتوکلاوهای پیشرفته تر ، گزینه خشک کردن چندان موثری ندارند.

 

اتو کلاو کلاس S:

اتوکلاو کلاس S یک کلاس متوسط ​​بین N و B است. در چنین دستگاهی ما می توانیم ابزار پیچیده تر ، دسته های نوع B را استریل کنیم ، به جز ابزارهای ساخت مویرگی (دسته های نوع A). کلاس S امکان استریل سازی ابزارهای تک لایه ، چند لایه و پرجرم را فراهم می کند ، که در اتوکلاوهای کلاس N قابل استریل سازی نیستند. اتوکلاوهای این کلاس دارای پمپ خلا هستند ، که باعث می شود قبل از شروع فرآیند استریل سازی ، هوا به طور کامل از محفظه خارج شود. با این وجود ، در اینجا فقط از یک خلا تک مرحله ای استفاده می شود که نسبت به خلا مورد استفاده در اتوکلاوهای کلاس B اثر کمتری دارد.

اتو کلاو کلاس B:

اتوکلاوهای کلاس B پیشرفته ترین ضدعفونی کننده بخار هستند. این نوع اتوکلاو ها مجاز هستند که در سالن های زیبایی ، آتلیه های خال کوبی ، سالن های دندان پزشکی خصوصی ، حتی در بیمارستان ها و کلینیک های بزرگ استفاده شوند و همچنین تمام شرایط بهداشتی-اپیدمیولوژیک را برآورده می کنند. آنها می توانند انواع دسته ها ، حتی پیچیده ترین ها را نیز استریل کنند. اتوکلاو کلاس B به لطف پیش خلا، هوا را به طور تکه تکه شده کامل از محفظه خارج می کند. این موثرترین تکنیک مدرن برای استریل سازی انواع ابزارها است.

 

 

• روش های استریل کردن:

1)روش استفاده از بخار

2)روش استفاده از هوا و گرمای خشک

3)روش پلاسما و دیگر روش ها

 

 

 

 نحوه کار اتوکلاو

 

• اجزای اتوکلاو کدام است؟

 

1) اتاق فشار/pressure chamber

اتاق فشار،جزء اصلی اتوکلاو بخار،متشکل از یک محفظه داخلی و یک پوشش خارجی است.

محفظه داخلی از فولاد ضد زنگ یا فلز مسلح ساخته شده است که در داخل محفظه خارج ساخته شده از یک جعبه آهن وجود دارد.

اتوکلاوهای مورد استفاده در آزمایشگاه های مراقبت های بهداشتی دارای پوشش بیرونی هستند که با بخار پر می شود تا مدت زمان رسیدن به دمای استریل کردن کاهش یابد.

اندازه محفظه فشار از 25 لیتر تا 3000 لیتر است و محفظه داخلی جایگاه مواردی است که مواد برای استریل قرار می گیرند.

 

2) درب /lid

جز مهم بعدی اتوکلاو، درب یا درب اتوکلاو است.

هدف از درب این است که خارج از جو را مهر و موم کرده و یک حالت استریل شده روی ht داخل اتوکلاو ایجاد کند.

درب آن از طریق گیره های پیچ و واشر آزبست ضد آب می شود.

درب شامل اجزای مختلف دیگری نیز میباشد

مانند:

 

3) فشار سنج/pressure gauge

بر روی درب اتوکلاو یک فشار سنج وجود دارد تا فشار ایجاد شده در اتوکلاو در هنگام استریل کردن را نشان دهد.

فشار سنج از موارد بسیار ضروری است زیرا ایمنی اتوکلاو و وضعیت کار عملیات را تضمین می کند.

 

4) واحد انتشار فشار(سوت)/pressure releasing unit

سوت موجود در درب اتوکلاو، همانند زودپز است.

سوت با آزاد كردن مقدار مشخصی بخار با بلند كردن خود ، فشار داخل محفظه را كنترل می كند.

 

5) دریچه اطمینان/safety valve

به دلیل فشارهای موجود ، دریچه های اطمینان برای اطمینان از حفظ ایمنی فشار بخار داخل مهم هستند. اتوکلاوها معمولاً برای استریل تجهیزات و ابزارها مورد استفاده قرار می گیرند ، اما کاربردهای مختلفی دارند.

یک شیر اطمینان روی درب اتوکلاو وجود دارد که در مواردی که اتوکلاو نتواند عمل خود را انجام دهد یا فشار داخل به طور غیرقابل کنترل افزایش یابد بسیار مهم و کاربردی است.

این شیر یک لایه لاستیکی نازک دارد که برای آزاد شدن فشار و جلوگیری از خطر انفجار خود ، می ترکد.

 

6) ژنراتور بخار/ steam generator

یک ژنراتور بخار یا دیگ بخار در زیر محفظه ای وجود دارد که از سیستم گرمایش الکتریکی برای گرم کردن آب و تولید بخار در محفظه داخلی و خارجی استفاده می کند.

سطح آب موجود در محفظه داخلی حیاتی است ،در غیر این صورت ، احتمال سوختن سیستم گرمایشی وجود دارد.

به همین ترتیب ، اگر آب بیش از حد لازم باشد ، ممکن است با سینی ها و سایر اجزای موجود در محفظه تداخل ایجاد کند.

 

7) ژنراتور خلا (در صورت وجود)/vacuum generator

در بعضی از انواع اتوکلاوها ، یک مولد خلا جداگانه وجود دارد که هوا را از داخل محفظه بیرون می کشد تا در داخل محفظه خلا ایجاد شود.

وجود برخی از جیب های هوا در داخل محفظه ممکن است از رشد میکروارگانیسم های مختلف پشتیبانی کند. به همین دلیل است که محفظه خلا یکی از اجزای مهم اتوکلاو است

 

 

8) کولر فاضلاب/wastewater cooler

بسیاری از اتوکلاوها برای خنک کردن پساب قبل از ورود آن به لوله های تخلیه ، با سیستم ارائه می شوند.

این سیستم از آسیب دیدن لوله زهکشی به دلیل ارسال آب جوش از اتوکلاو جلوگیری می کند

 

• کالیبراسیون اتوکلاو:

هدف از کالیبراسیون این است که دمای اتوکلاو در زمان کارکرد آن دقیقا مطابق با دمایی باشد که برای آن مشخص شده است.

بدون انجام کالیبراسیون احتمال وجود خطا در اندازه گیری‌ها وجود دارد.

 

• ایمنی در کار با دستگاه اتوکلاو

• حتماً از دستکش مقاوم به حرارت و محافظ چشم استفاده نمایید .

•بعد از آنکه فشار اتاقک دستگاه اتوکلاو به صفر رسید و دما تا حدود ۶۰ درجه سانتی گراد پایین آمد ، کنار دستگاه اتوکلاو ( و نه در جلوی درب آن ) ایستاده و درب آن را به آرامی باز کنید .
• 20 دقیقه منتظر بمانید تا ظروف کمی خنک شوند . مواد را به آرامی حمل کنید تا از تراوش مایع داغ درون ظروف به بیرون جلوگیری شود.
• هیچ گاه در هنگام روشن بودن دستگاه اقدام به بارگذاری یا خارج نمودن وسایل ننموده ، همیشه ابتدا دستگاه را خاموش و سپس اقدام به گذاردن و یا برداشتن وسایل کنید.
• هیچ گاه در هنگام روشن بودن دستگاه و اتصال آن به پریز برق اقدام به تمیز نمودن دستگاه نکنید. در صورت سهل انگاری و ریختن آب یا مواد مشابه بر روی تابلوی برق ( در اتوکلاو های برقی ) دستگاه را فوراٌ از پریز برق جدا نموده ، سپس اقدام به خشک کردن روی تابلو و بعد آن را بدون استفاده رها کنید تا مواد ریخته شده کاملاً خشک گردند .
• هیچ گاه پیچ های محکم کننده درب را در هنگام کار با دستگاه شل یا سفت ننمایید .

 

• نحوه نگه داری از دستگاه اتوکلاو

• به طور روزانه صفحه کف دستگاه اتوکلاو را از سوراخ آب گذر اتاقک جدا نموده و کاملاً تمیز کنید .
• لوازم فرعی مثل طبقات ،Rack و سینی ها با آب صابون بشویید .
• درپوش چاهک ( Screen plug ) را تمیز کنید .
• قبل از کار ، سطح آب ژنراتور را کنترل کنید.
• نمایشگر ثبت حرارت و فشار را امتحان نمایید.
• به طور هفتگی آب گذر و درزها را تمیز کنید.
• سوپاپ اطمینان را بررسی کنید.
• به طور ماهانه قالب ثبت کننده یا نمایشگر ( Recorder Pan ) را تمیز کنید .
• هرماه آب را تمیز نموده و تعویض کنید.
• در صورت نیاز ( حداقل هر سه ماه ) داخل و خارج دستگاه را تمیز کنید .
• قسمت بیرونی آب گذر را ( که آب زاید از آنجا خارج می شود ) تمیز کنید .
• لاستیک دور درب دستگاه اتوکلاو را بررسی و در صورت نیاز تعویض نمایید.
• هر شش ماه نگه داری ، معاینه و بازرسی تکنیکی دستگاه توسط شرکت پشتیبان انجام پذیرد .
• مشکلات پیش آمده در زمان کار با دستگاه اتوکلاو و راه حل آنها در جدول داده شده است.
• برای اطلاعات بیشتر به راهنمای دستگاه مراجعه و یا با شرکت پشتیبان تماس حاصل کنید.

 

• اصول کلی کار با دستگاه اتوکلاو

• مواد و وسایل را با فاصله در دستگاه اتوکلاو بچینید تا حرارات آزادانه در میانشان حرکت کند. هرگز این دستگاه را زیاد پر نکنید.کافی بودن مقدار آب در دستگاه موضوع بسیار مهمی است ( این دستگاه تا لبه ی حامل با آب مقطر پر شود.)
• از بسته بودن درب اتوکلاو و سفت بودن پیچ ها اطمینان حاصل کنید. از سالم بودن واشر لاستیکی درب مطمئن شوید.
• دریچه خروجی هوا در ابتدا باید باز باشد و پس از خروج جریان منظمی از بخار دریچه را بسته تا به دمای مورد نظر برسد. سپس آن دما را حفظ کرده و زمان را ثبت کنید.
• در پایان کار حتماً تمامی نظارت های لازم را انجام دهید و دستگاه اتوکلاو را به حال خود رها نکنید.
• پس از پایان زمان مورد نظر ، وقتی دما به زیر°C 100 رسید ، دریچه ایمنی به آرامی باز شود . دریچه خروج هوا نباید برای مدت زیادی بسته باقی بماند.
• بعد از پایان، پیچ های درب را فقط در صورتی که صدای سوت قطع شده باشد به آرامی باز کنید.نباید قبل از خشک شدن مواد آنها را از دستگاه خارج کنید.
• چسب دستگاه اتوکلاو (OK) که به وسایل چسبانده شده باید به رنگ سیاه ( قهوه ای پررنگ ) درآمده باشد. کاغذ مخصوص بستن درب ظروف در صورت وجود حرارت مناسب ، قهوه ای رنگ ( بین زرد و سیاه رنگ ) می شود.

اشتراک گذاری:

328 دیدگاه

به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید